Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku | Rynek pracy

Zasiłek zagraniczny, czy polski?

Dodano: Poniedziałek, 23 grudnia 2013 (11:42)

Generalnie o zasiłek dla bezrobotnych należy się starać w państwie ostatniego zatrudnienia.

Wyjątek:

Jeśli jednak podczas pracy zagranicą osoba zamieszkiwała w Polsce (tj. prowadziła w naszym kraju ośrodek interesów życiowych) to może w drodze wyjątku na podstawie przepisów unijnych (na podstawie art. 65 ust. 5 rozporządzenia 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady) ubiegać się o przyznanie zasiłku dla osób bezrobotnych w Polsce. Warto dodać, że aby z tego skorzystać należy odpowiednio udokumentować fakt zamieszkiwania w Polsce. W przeciwnym wypadku obowiązuje zasada podstawowa, czyli prawo do zasiłku przysługuje w kraju ostatniego zatrudnienia.

Należy wziąć pod uwagę, że w takim przypadku osoba bezrobotna starająca się o zasiłek w Polsce po pracy za granicą musi spełniać określone kryteria, według, których należy ustalić miejsce zamieszkania danej osoby, podczas pracy za granica. Zasady te zostały określone w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (D. U. UE L 284, 30.10.2009).

W celu ustalenia miejsca zamieszkania danej osoby służy oświadczenie dotyczące koncentrowania się interesów życiowych podczas pracy za granicą. Dołączane jest ono do wniosku o przyznanie prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia. Jest w nim kilkanaście pytań, dzięki którym można ocenić na podstawie poniższych zasad, który z krajów był rzeczywistym miejscem zamieszkania osoby bezrobotnej podczas pracy za granicą.

Zasady przy ustalaniu miejsca zamieszkania (art. 11 rozporządzenia 987/2009):

  • charakter i specyfika wykonywanej pracy oraz czas jej trwania i ciągłość: brane jest pod uwagę, czy umowa lub umowy o prace były na czas określony, nieokreślony, czy była to praca na własny rachunek i jak długo trwały; czy w trakcie trwania zatrudnienia za granicą osoba przyjeżdżała do Polski, jak często i na jak długo;
  • sytuacja rodzinna oraz więzi rodzinne: w jakim państwie i z kim prowadziliśmy wspólne gospodarstwo domowe; z kim przebywaliśmy za granicą;
  • sytuacja mieszkaniowa: porównywane jest, gdzie była stabilniejsza;
  • miejsce zamieszkania do celów podatkowych: kraj, w którym odprowadzaliśmy podatki;
  • działalność niezarobkowa: przynależność do związków zawodowych, partii, fundacji, stowarzyszeń.

Należy zwrócić uwagę, że kryteria te odnoszą się do okresu, w którym pracowaliśmy za granicą.

Zdarza się, że w oparciu o ww. kryteria dalej nie można stwierdzić, który kraj jest faktycznym miejscem zamieszkania danej osoby, wówczas brany pod uwagę jest zamiar danej osoby, czyli powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria można zauważyć, że nie jest oczywistym, iż zasiłek dla bezrobotnych w Polsce po pracy za granicą jest przyznawany na takich samych zasadach jak po pracy w Polsce.
Należy również pamiętać, że starając się w Polsce o zasiłek, kwota zasiłku określona jest w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w art. 72 ust. 1, nie jest to „zasiłek unijny", gdyż taki nie istnieje. Zasiłek jest w kwocie, walucie i wysokości właściwej dla państwa, w którym staramy się o to świadczenie.

Przykład 1:
Pan X przez 5 lat pracował w Holandii, po powrocie do Polski stara się o zasiłek dla bezrobotnych. W oświadczeniu wykazał, że praca była sezonowa, przez 8 miesięcy przebywał za granicą, a resztę czasu spędzał w Polsce. Najbliższa rodzina, czyli dzieci i żona też przebywali w kraju i byli na utrzymaniu Pana X. Wcześniejszy staż to 10 lat pracy w Polsce. Wojewódzki Urząd Pracy w takim przypadku może wydać decyzję przyznającą prawo do zasiłku w Polsce.

Przykład 2:
Pani Y przez 3 lata pracowała w Irlandii na podstawie jeden umowy na czas nieokreślony i po powrocie do Polski stara się o zasiłek dla bezrobotnych. Za granica Pani Y przebywała wraz z mężem, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. W Polsce nigdy nie pracowała i nie podlegała obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą. Wówczas Wojewódzki Urząd Pracy może wydać decyzję odmowną o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Po wejściu do Unii Europejskiej każdy pracownik Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz państw członkowskich UE zgodnie z art. 61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 roku z późn. zm. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 z późn. zm), zwanego dalej rozporządzeniem 883/2004, ma prawo do uwzględnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek przebytych w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, pod warunkiem spełnienia ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się o zasiłek dla bezrobotnych.

Zgodnie z ww. przepisami należy starać się o zasiłek w kraju, w którym miało miejsce ostatnie zatrudnienie.

Po jego otrzymaniu za granicą możliwy jest transfer świadczenia do Polski na okres do 3 miesięcy (transfer może zostać przedłużony maksymalnie do 6 miesięcy).

OPERATOR ŻURAWIA

Zobacz.

MONTER SIECI SANITARNYCH / PRACOWNIK ROBÓT ZIEMNYCH

Zobacz.

CIEŚLA SZALUNKOWY

Zobacz.

OPTOMETRYSTA

Zobacz.